حوثی‌ها چه کسانی هستند و چرا ما با آن‌ها در جنگ هستیم؟

دسته: آسیا , اسلاید , اعلامیه ها , پربیننده ترین مطالب , تحلیل‌ها و دیدگاه‌ها , رصد اندیشکده ها , گاهنامه ها , گزارشات خبری
بدون دیدگاه
چهارشنبه - ۱۸ بهمن ۱۳۹۶

 

حوثی‌ها چه کسانی هستند و چرا ما در جنگ با آن‌ها هستیم؟[۱]

بروس ریدل/[۲]

برای حدود دو سال و نیم است که ایالات‌متحده از عربستان سعودی در جنگ علیه حوثی‌ها حمایت کرده است. این جنگ منجر به بزرگ‌ترین بحران بشردوستانه در جهان شده است و در حال تبدیل‌شدن به بزرگ‌ترین قحطی در دهه‌های اخیر است.  بااین‌وجود تعداد کمی از آمریکایی‌ها هستند که شناخت نسبتاً کاملی از حوثی‌ها دارند و می‌دانند که حوثی‌ها چه کسانی هستند. هر دو دولت اوباما و ترامپ از عربستان در مقابل حوثی‌ها حمایت کردند بدون اینکه حتی در یک کمپین توضیح دهند که چرا آمریکا باید حوثی‌ها را به‌عنوان دشمن در نظر بگیرد.

سیاست‌های یمن به‌صورت باورنکردنی پیچیده و پر نوسان  است بر این اساس ایالات‌متحده و شرکای آن باید به‌صورت جدی به دنبال راه‌حل‌های سیاسی برای حل این مسئله باشند.

آنچه باید بدانید

در درجه نخست،‌ حوثی‌ها شیعیان زیدی هستند. شیعیان از اقلیت‌های مذهبی در جهان اسلام هستند و زیدی‌ها اقلیتی از شیعیان هستند.  این نوع از شیعیان البته در دکترین و عقاید خود متفاوت با شیعیانی که در ایران و عراق هستند.  زیدیه نام خود را از زید بن علی گرفته است که نوه بزرگ علی(ع) است. زید بن علی قیامی را در ۷۴۰ علیه بنی‌امیه انجام داد که نخستین سلسله امپراتوری در تاریخ اسلام بودند. زید در شورش خود کشته و سر وی در اردن به خاک سپرده شد. زیدی‌ها اعتقاددارند که وی نمونه اعلای خلیفه اسلامی بود؛ کسی که باید به‌جای بنی‌امیه حکومت می‌کرد.

اهل سنت و شیعیان بر این نظر اتفاق دارند که وی فردی درستکار بود و زیدیان وی را نماد مبارزه با فساد می‌دانند. زیدی‌ها به آیت‌الله‌ها مانند شیعیان دوازده‌امامی و موضوع تقیه اعتقادی ندارند. به‌صورت مختصر، این گروه با نسخه ایرانی شیعی تفاوت دارد. پیروان زید در خلال قرن نوزدهم در کوه‌های شمال یمن ساکن شدند. آن‌ها در خلال قرون ۱۸ و ۱۹ علیه امپراتور عثمانی و وهابی‌ها نبردهایی داشتند. با فروپاشی امپراتور عثمانی در ۱۹۱۸ یک پادشاه زیدی در شمال یمن قدرت را به دست گرفت و خود را متوکلی نامید. حاکم یا امام هم حاکمی سکولار بود و هم یک رهبر مذهبی. این پادشاهی در خلال دهه ۱۹۳۰ در نبرد با سعودی‌ها بخش‌هایی از سرزمین خود را از دست داد. آن‌ها توانستند شناسایی بین‌المللی را به‌عنوان حکومت مشروع شمال یمن به دست آورند و مرکز خود را تعز  قرار دهند.

در سال ۱۹۶۲ نیروهای انقلابی با حمایت مصر پادشاه متوکلی را سرنگون کرده و یک حکومت ناسیونالیست عرب در صنعا ایجاد کردند. با همکاری شوروی مصر هزاران نیرو را برای حمایت از جمهوری‌خواهان به یمن اعزام کرد. در این هنگام زیدیان یمن از کوه‌های مجاور مرز عربستان برای جنگ در شهرها حرکت کردند.  به‌صورت هم‌زمان اسرائیل نیز از سلطنت‌طلبان زیدی حمایت کرد. جنگ با برتری جمهوری‌خواهان پس‌ازاینکه عربستان و مصر مشکلات خود را حل کردند  به اتمام رسید . این تحرکات پس از جنگ ۱۹۶۷ با اسرائیل انجام شد.

یک ژنرال جمهوری‌خواه زیدی به نام علی عبدالله صالح پس از یک کودتای موفق در ۱۹۷۸ به قدرت  رسید. صالح پس‌ازاین برای ۳۳ سال بر یمن حکومت کرد. وی یمن شمالی و جنوبی را در سال ۱۹۹۰ متحد کرد. وی روابط با ریاض و واشنگتن را پیچیده کرد، اما در اواخر دهه ۱۹۹۰ با هر دو آن‌ها علیه القاعده متحد شد. القاعده  در اواخر ۲۰۰۰ به پایگاه uss cole در عدن حمله کرد و این مسئله آمریکایی‌ها را به صالح نزدیک‌تر کرد اگرچه همکاری‌ها برای از بین بردن القاعده ناتمام باقی ماند.

حوثی‌ها به‌عنوان نیروی مقاومت علیه صالح و فساد وی در دهه ۱۹۹۰ فعالیت خود را از سر گرفتند که این حرکات تحت رهبری فردی کاریزماتیک به نام حسین الحوثی اتفاق افتاد. از دید  آن‌ها، صالح اموال فقیرترین کشور جهان عرب را برای استفاده خود و خانواده در انحصار داشت. حوثی‌ها علاوه بر این از عربستان و ایالات‌متحده به خاطر حمایت از وی انتقاد کردند.

سال ۲۰۰۳ نقطه اوج

حمله آمریکا به عراق در ۲۰۰۳ به‌صورت گسترده‌ای جنبش حوثی‌ها را رادیکال کرد و این‌یک لحظه حیاتی محسوب می‌شد. حوثی‌ها شعار «الله‌اکبر، مرگ بر آمریکا، مرگ بر اسرائیل، نفرین بر یهود و پیروزی اسلام» را انتخاب کردند. این گروه همچنین به‌صورت رسمی خود را انصار الله خواندند. این مسئله یک نقطه عطف غیرقابل‌پیش‌بینی بود که نتیجه حمله بوش به عراق به نظر می‌رسد.

پس از ۲۰۰۳ عبدالله صالح مجموعه‌ای از کمپین‌های نظامی  را برای تخریب حوثی‌ها انجام داد. در ۲۰۰۴ نیروهای صالح، حسین الحوثی را به قتل رساندند. عبدالله صالح ارتش یمن و نیروی هوایی  این کشور را برای سرکوب شورشیان در شمال یمن و به‌خصوص در استان صعده به کاربرد. عربستان سعودی نیز در این کمپین به صالح پیوست. در این حرکت حوثی‌ها موفق‌تر بودند و عربستان سعودی که ده‌ها میلیون دلار در این راه هزینه کرده بود تحقیر شد.

بهار عربی در سال ۲۰۱۱ به یمن رسید و حوثی‌ها تنها بخشی از معترضان به صالح بودند. زمانی که صالح از قدرت برکنار شد و منصور هادی به قدرت رسید؛ پاسخ حوثی‌ها به این جابجایی‌ها قابل پیش‌بینی بود. آن‌ها از این روند و از هادی انتقاد کردند.  یک گفتگوی ملی برای بررسی آینده یمن بعد از صالح انجام شد که همکاری منطقه‌ای و بین‌المللی در آن دخیل بود. این نشست به راه‌حل فدرالی را مطرح کرد که شامل شش استان و خودمختاری در تصمیمات داخلی می‌شد، اما حوثی‌ها به دلیل محصور بودن مناطق تحت کنترل آن‌ها در خشکی  با این طرح مخالفت کردند.

در سال ۲۰۱۴ آن‌ها توافقنامه را با صالح علیه منصور هادی شروع کردند. اغلب نیروی ارتش به صالح وفادار بودند و درنتیجه صالح و حوثی‌ها به اعمال قدرت در داخل اقدام کردند. هادی نیز به‌شدت غیر محبوب و آلت دست سعودی‌ها تلقی می‌شد.

 

جنگ

پس از ماه‌ها حرکت به سمت صنعا، در ژانویه ۲۰۱۵ شرایط برای شورشیان تغییر کرد و ملک سلمان در عربستان به قدرت رسید. حوثی‌ها به سمت ایران متمایل شدند. بندر مهم حدیده به دست حوثی‌ها افتاد و آن‌ها حرکت به سمت عدن را آغاز کردند که مرکز یمن جنوبی و بزرگ‌ترین بندر اقیانوس هند به شمار می‌رود. برای پادشاه سعودی و وزیر دفاع ۲۹ ساله وی این‌یک کابوس بود. دشمن قدیمی این کشور با دشمن جنوبی در حال اتحاد بود و مسیرهای استراتژیک در باب المندب در دست حوثی‌ها بود. در این حالت عربستان سعودی گزینه جنگ را انتخاب کرد و با حمایت از منصور هادی تلاش کرد تا مانع از تسلط کامل جبهه حوثی-صالح بر کشور شود. در این هنگام اوباما نیز از جنگ عربستان حمایت کرد و حمایت آمریکا و بریتانیا نیز برای نیروی هوایی عربستان ضروری بود و عربستان به کمک این دو کشور توانست چندین هزار تن مهمات بر سر یمن خالی کند.

حدود سه سال بعد محاصره هوایی و دریایی از سوی عربستان منجر به وقوع یک فاجعه انسانی در یمن گردید. ائتلاف سعودی محاصره را تنگ‌تر کرد و به‌تدریج قلمروهای بیشتری را تصرف نمود. صالح پیمان خود را با حوثی‌ها شکست و علائمی مبنی بر ادامه روابط با ریاض را ارسال کرد و یک روز بعدازاین کشته شد. حوثی‌ها جنگ صنعا را پیروز شدند، اما از دیگر بخش‌های سیاسی و احزاب سیاسی یمن جدا شدند.  ریاض حوثی‌ها را آلت دست ایران معرفی کرد اما بسیاری از یمنی‌ها آن‌ها را وطن‌پرستانی می‌دانند که در مقابل دشمن سنتی مقاومت می‌کنند.

نتیجه مهم جنگ این است که حوثی‌ها را به حزب‌الله و ایران نزدیک‌تر کرد. جنگ برای تهران هزینه کمی دربر داشته اما برای عربستان هزینه‌ای حدود ۶ میلیارد دلار در ماه داشته است. تهران و حوثی‌ها با آتش، بازی می‌کنند. اگر موشک حوثی‌ها، ریاض و جده یا ابوظبی را هدف قرار دهد یا تعداد زیادی افراد را به قتل برساند، فشار بر ایران برای مقابله‌به‌مثل افزایش می‌یابد. این  مقدمه از یمن نشان می‌دهد که چگونه فضا در یمن پیچیده است. یمن جای مناسبی برای ورود آمریکا به جنگ نیست و آن‌ها می‌دانند که یمن باتلاقی برای دشمنان است والان زمانی برای حل‌وفصل سیاسی موضوع یمن است و نمی‌تواند راه‌حل‌های نظامی داشته باشد.

 

مؤسسه بروکینگز

ترجمه و خلاصه توسط گروه غرب آسیا و شمال آفریقای  موسسه

مسئولیت کامل مطالب ارایه شده در بخش رصد اندیشکده های خارجی به عهده نویسنده یا نویسندگان آنها است و هدف موسسه صرفا آشنایی با نوع نگاه و رویکرد آنها است.

 

 

 

[۱] . Who are the Houthis, and why are we at war with them?

[۲] . https://www.brookings.edu/blog/markaz/2017/12/18/who-are-the-houthis-and-why-are-we-at-war-with-them/


نوشته شده توسط:دکتر قاسمی - 474 مطلب
پرینت اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
بازدید: 311
برچسب ها:
دیدگاه ها