سیاست ایرانی ترامپ: از هنر توافق تا توهم تغییر رژیم

دسته: آسیا , آمریکا , اسلاید , اعلامیه ها , پربیننده ترین مطالب , تحلیل‌ها و دیدگاه‌ها
بدون دیدگاه
پنجشنبه - ۴ مرداد ۱۳۹۷

[۱]

نوشته‌ی منوچهر دراج[۲] و محمود منشی پور[۳]/

موضوع: کاستی‌های طرح جدید ترامپ در برابر ایران

گزارش متن

دولت ترامپ پس‌ازاین که از برجام خارج شد تلاش کرده تا یک توافق جدیدی را با جمهوری اسلامی ایران منعقد کند و بر این اساس بوده است که پومپئو وزیر خارجه‌ی ترامپ مجموعه‌ای از خواسته‌های خود را به جمهوری اسلامی ایران اعلام نموده است. وزیر خارجه اعلام داشته است که این خواسته‌ها درواقع خواسته‌های مشترک آمریکا و اروپا است و جمهوری اسلامی ایران باید آن‌ها را بپذیرد. نویسنده در این تحلیل به ضعف این سیاست ترامپ اشاره کرده و دلایل آن را ذکر نموده است.

تحلیل متن

دولت ترامپ در سیاست جدید خود نسبت به ایران خواسته‌های زیر را طلب کرده است: پایان دادن به توسعه موشک‌های بالستیک، متوقف کردن حمایت از حزب‌الله لبنان و گروه‌های فلسطینی ازجمله حماس، اجازه دادن به بازرسان هسته‌ای جهت «دسترسی نامحدود به تمام سایت‌های هسته‌ای سراسر کشور»، متوقف کردن غنی‌سازی اورانیوم، پایان دادن به دخالت در سوریه و عراق و خلع سلاح شبه‌نظامیان شیعه؛ اما هیچ دولتی با هر نوع مشروعیت ملی چنین لیستی را قبول نمی‌کند و دولت ترامپ نیز به‌خوبی می‌داند که دولت ایران نمی‌تواند این نیازها را برآورده کند؛ بنابراین این سؤال پیش می‌آید که انگیزه‌ی لغو یک‌جانبه توافق هسته‌ای و این لیست درخواست‌ها چیست؟ این سیاست به نظر می‌رسد در نظر دارد به اهداف مختلفی دست یابد که مهم‌ترین آن‌ها شامل این موارد است: اول، تشدید فشار اقتصادی بر جمهوری اسلامی با امید به ایجاد شورش‌هایی که رژیم را سرنگون کند. ثانیاً، برای کاهش دارایی‌های مالی رژیم و کاهش توانایی آن در اجرای پروژه‌های منطقه‌ای. سوم، تحریک ایران به واکنش بیش‌ازحد و کشیدن آن به یک درگیری نظامی و درنتیجه تغییر رژیم از بیرون.

اما به نظر می‌رسد که این اهداف به‌راحتی قابل تحقق نیست چراکه:

  1. اولاً، ایران طی ۳۹ سال گذشته تحت تحریم‌ها قرارگرفته است اما رژیم همچنان باقی‌مانده است. در حقیقت، تحریم‌ها باعث تقویت موقعیت سپاه پاسداران انقلاب اسلامی در اقتصاد کشور شده است که ستون اصلی حمایت از رژیم است.
  2. دوم، گسترش نفوذ ایران در منطقه به دارایی‌های مالی آن وابسته نیست. گسترش نفوذ منطقه‌ای ایران عمدتاً مبتنی بر دو عامل است. نخستین عامل بیداری شیعه و توانمندسازی جنبش‌هایی که تاکنون سرکوب‌شده‌اند در کشورهایی مانند عراق و لبنان است. عامل دوم دشمنی منطقه‌ای ایالات‌متحده. یکی دیگر از دلایلی که درخواست‌های دولت ترامپ و پومپئو را غیرواقعی می‌سازد این است که آن‌ها به ملی‌گرایی ایرانی توجه ندارند. هرچند که مردم ممکن است رژیم اسلامی را نپسندند، اما ایرانیان از این‌که خارجی‌ها در انتخاب حکومتشان برای آن‌ها تصمیم بگیرند ناراضی هستند. خاطرات تلخ کودتای سازمان سیا در سال ۱۹۵۳ که بر اساس آن نخست‌وزیر معروف ایران سرنگون شد و یک پادشاه مطلقه را بازسازی کرد هنوز در ذهن مردم وجود دارد.

نتیجه‌ی ارائه‌شده

تلاش ترامپ برای ارائه‌ی طرحی جدید در قالب مجموعه‌ای از خواسته‌ها از جمهوری اسلامی ایران به‌راحتی امکان‌پذیر نیست و این طرح با محدودیت‌هایی اساسی مواجه است. مهم‌ترین این محدودیت‌ها نیز مربوط به عدم تأثیر تحریم‌ها بر تغییر رژیم و کاهش نقش منطقه‌ای ایران است. همچنین ملی‌گرایی ایرانی نیز مانعی اساسی برای دخالت آمریکا در ایران خواهد بود.

 

 

راهکارها

خودداری ایران از تنش با ایالات‌متحده و تلاش برای یافتن نیروی سوم یعنی چین و هند جهت خنثی‌سازی تحریم‌های بین‌المللی یکی از مهم‌ترین راهکارهایی است که می‌تواند موردتوجه دولت‌مردان ما باشد.

 

 

اندیشکده‌ی شورای آتلانتیک/یادداشت تحلیلی/

ترجمه و خلاصه توسط موسسه مطالعات راهبردی جهان‌پژوه

مسئولیت کامل مطالب ارایه شده در بخش رصد اندیشکده های خارجی به عهده نویسنده یا نویسندگان آنها است و هدف موسسه صرفا آشنایی با نوع نگاه و رویکرد آنها است

 

 

 

[۱] http://www.atlanticcouncil.org/blogs/iransource/trump-s-iran-policy-from-the-art-of-the-deal-to-the-mirage-of-regime-change

[۲] MANOCHEHR DORRAJ

[۳] MAHMOOD MONSHIPOURI


نوشته شده توسط:دکتر قاسمی - 474 مطلب
پرینت اشتراک گذاری در فیسبوک اشتراک گذاری در توییتر اشتراک گذاری در گوگل پلاس
بازدید: 275
برچسب ها:
دیدگاه ها